Boeken gelezen in 2010-2011

 

1. Willem Elsschot – Villa des Roses en Dwaallicht

kaft villa des roses"Villa des Roses" is een familiepension in Parijs dat wordt uitgebaat door de heer en vooral mevrouw Brulot. Elsschot laat er een bijzonder aantal mensen komen en gaan. Er is Grünewald, de kindse mevrouw Gendron, de Noor Asgaard, de zwaarmoedige architect Gustave Brizard en het huisaapje Chico. Wij zijn getuige van allerlei intriges tussen de bewoners en de uitbaters. De komst van het naïeve dienstmeisje Louise hitst de gemoederen nog meer op. Verrassend koel en als het moet sarcastisch legt Elsschot op weergaloze wijze het kleinmenselijke gewriemel bloot, met vaak onbedaarlijk komische typeringen. Dit boek was de debuutroman van Elsschot. Zelf verklaarde hij dat de roman gebaseerd was op de periode waarin hij in Parijs verbleef. Wij hebben het boek heel graag gelezen of herlezen. De personages zijn goed getypeerd en uit het verhaal wordt afgeleid dat de geschiedenis zich steeds herhaalt. Gezegd wordt dat Grünewald de persoon van Elsschot zou zijn. De tragiek komt sluipsgewijze het verhaal binnen. Bedrog is het overkoepelende thema van het boek. Iedereen bedriegt iedereen. Het is ook een beetje deprimerend want de naïeve oprechte mens wordt gefopt. Het boek is in een onderkoelde maar ouderwetse stijl geschreven. Het werd natuurlijk 100 jaar geleden geschreven. De stijl is naturalistisch. Dit is een stroming uit de 19de eeuw.

"Het Dwaallicht" De bedenking die na het lezen van dit boek wordt geformuleerd is dat het instandhouden van de illusie altijd veel veel veiliger is dan het opheffen van de illusie. Het thema van de boek is het onbevredigde verlangen. Diverse thema's komen aan bod zoals onder meer de vreemdelingenproblematiek en godsdienst. Het verhaal heeft alle kenmerken van de klassieke tragedie: 1. Stemmingsinleiding; 2. Motorisch moment, ontwikkeling; 3. Hoogtepunt, crisis; 4. Afwikkeling, ontknoping; 5. Epiloog, stemmingsuitleiding. Het is het laatste boek van Elsschot. Volgens artikels op internet menen sommigen uit dit boek te mogen afleiden dat Elsschot wil duidelijk maken dat niet het vinden maar wel het zoeken voor hem het allerbelangrijkste is. Naar aanleiding van de lectuur van dit boek en ook omdat het het Elsschot-jaar is nemen wij deel aan een gegidste Dwaallichtwandeling in Antwerpen. Een kort verslag hierover leest u op de pagina Activiteiten.

De bronnen over Willem Elsschot zijn onuitputtelijk. Ik geef er u twee van.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Willem_Elsschot

en de website van het Willem Elsschot Genootschap: http://www.weg.be/

 

2. Lev Tolstoj – Anna Karenina

kaft anna kareninaHet verhaal van de passionele liefde tussen Anna Karenina en kapitein Wronsky is uiteraard overbekend. Hoewel het een vrij dik boek is (meer dan 900 bladzijden) stonden wij erop deze klassieker te lezen. Elk lid van de leesclub was heel enthousiast over dit boek en de bespreking ervan leidde tot heel wat nieuwe inzichten en tot leuke en boeiende discussies. Wij raden iedereen aan deze klassieker te lezen. Na afloop van de bespreking keken wij naar de film met Sophie Marceau in de rol van Anna Karenina. Het werd een verlengde vergadering.

Over Lev Tolstoi is al ontzettend veel geschreven; daarom verwijs ik je naar: http://nl.wikipedia.org/wiki/Lev_Tolstoj

Wel interessant is te weten dat onlangs een boek werd uitgegeven van de hand van zijn echtgenote. Meer daarover lees je op de Nieuws-pagina.

 

3. Jessica Gregson – De vrouwen van Falucska

kaft de vrouwen van falucskaDe meningen over dit boek waren verdeeld. Het is een vlot leesbaar boek; het verhaal steunt op waargebeurde feiten maar wij vonden het nogal overtrokken. Het is zeker geen literaire hoogvlieger.

Het verhaal speelt zich af in Hongarije en begint in 1914. In het afgelegen dorpje Falucska is de jonge Sari een buitenbeentje: kennis van kruiden en traditionele geneeswijzen hebben haar de reputatie van een heks gegeven. Wanneer de oorlog uitbreekt, vertrekken de mannen naar het front. Achtergebleven in het dorp verwerven de vrouwen vrijheden die ze nooit gekend hebben. Als de mannen na de oorlog weer thuiskomen, laten de vrouwen zich niet meer dwingen in het strakke keurslijf van voorheen. Met de hulp van Sari bedenken ze een even begrijpelijk als monsterlijk plan…

Jessica Gregson (1978) studeerde antropologie in Cambridge en ontwikkelingsstudies in Londen.Ze heeft in Australië, Azerbeidjan en Soedan gewerkt. Ze werkt nu voor het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken. Dit boek werd verfilmd; de titel luidt: The Angelmakers.

 

4. Herta Müller - Ademschommel

kaft ademschommel

Dit boek behoort tot een van de mooiste die wij hebben gelezen. Het is buitengewoon boek. ontzettend knap inzake taal en beschrijvingen. Op bepaalde momenten is het surrealistisch. "Ademschommel" is een roman die je de adem beneemt. Het verhaal: in januari 1945 deporteert Roemenië een aantal van haar burgers van Duitse afkomst naar de Sovjet-Unie. Duizenden mannen en vrouwen tussen zeventien en vijfenveertig worden jarenlang in werkkampen gestopt om er "heropgevoed" te worden en het door oorlog vernielde land weer op te bouwen. Het hoofdpersonage is Leopold Auberg en hij is het alter ego van de dichter Oskar Pastior. Müller leerde hem in 2001 kennen toen ze op zoek was naar getuigenissen van oud-gevangenen uit haar dorp. Ze wou samen met hem een boek schrijven maar hij overleed in 2006. In 2009 geraakte bekend dat Pastior een informant was van de Roemeense geheime politie. Dit nieuws sloeg in als een bom. Net daarvoor ontving Herta Müller de Nobelprijs voor Literatuur.

Via de hiernavolgend link kan een interview worden beluisterd met Herta Müller over haar boek.

http://weblogs.vpro.nl/podcasts/2010/04/21/nobelprijswinnaar-herta-muller-over-ademschommel/ Meer over Herta Müller lees je op:

http://nl.wikipedia.org/wiki/Herta_M%C3%BCller

 

5. Joan Didion – Het jaar van magisch denken

kaft het jaar van magisch denkenIn dit boek beschrijft Joan Didion haar eerste jaar na het overlijden van haar man. Het wordt een boek vol zelfbeklag. Dit boek viel niet in de smaak van de leden van de leesclub. Toch werd het lezen ervan helemaal niet als verloren tijd beschouwd want naar aanleiding van de bespreking van dit boek hebben wij een buitengewoon interessant debat gevoerd over dood, verlies van een geliefd persoon, over rouwverwerking.

http://en.wikipedia.org/wiki/Joan_Didion

 

 

 

6. Edgar Hilsenrath – De nazi en de kapper

de nazi en de kapper

Wij waren het er allemaal over eens dat het een buitengewoon mooi boek is. Het is een schelmenroman, een literair genre dat via Engeland tot bij ons is overgewaaid. Berthold Brecht heeft zich op dit genre geïnspireerd voor zijn Driestuiversopera.

Het verhaal op zich is eigenlijk afschuwelijk maar de manier waarop het wordt gebracht getuigt van groot vakmanschap. Het boek gaat over een man die verschrikkelijke misdaden pleegt en actief betrokken is bij de Holocaust. Na de oorlog neemt hij de identiteit van een van zijn joodse slachtoffers aan en bouwt een succesrijk leven op in Israël. Het is een gewetenloos personage die over weinig of geen empathie beschikt. Bij Edgar Hilsenrath moet je veel tussen de regels lezen; de historische feiten zijn allemaal heel juist.
Er is ook prachtig proza.  Het boek bestaat uit 6 boeken die de opeenvolgende fasen in het leven van Max Schultz/Itzik Finkelstein beschrijven. De vermelde plaatsen in het boek, zoals Laubwalde en Wieshalle zijn wel fictief.

Edgar Hilsenrath werd in 1926 in Leipzig geboren. In 1938 ontvluchtte het gezin het naziregime; de vader naar Frankrijk, de moeder met haar twee zonen naar Bukowina; ze overleefden de oorlog in het getto van Mogilev-Podolsk. Na de oorlog ging Hilsenrath naar Palestina. Toen duidelijk werd dat dit Beloofde Land in twee gesplitst zou worden, vertrok hij. Hij wilde geen oorlog tussen joden en Arabieren. Na wat omzwervingen via Frankrijk en via New York vestigde hij zich in 1975 in Berlijn. De nazi en de kapper kwam eerst in het Engels uit. Het duurde een hele tijd alvorens een Duitse uitgeverij het boek wou uitgeven.

Meer over Edgar Hilsenrath op: http://en.wikipedia.org/wiki/Edgar_Hilsenrath

 

 

HOME