Boeken gelezen in 2013-2014

 

1. Antonio Muñoz Molina - De nacht der tijden (730 blz) - Dit boek werd op 6 september 2013 besproken.

molina(ga met de muisaanwijzer over de afbeelding en u ziet een foto van de auteur van het boek)

De roman gaat over de Madrileense architect Ignacio Abel die naar de Verenigde Staten vlucht. Hij laat zijn vrouw en twee kinderen achter in het door een dreigende burgeroorlog verscheurde Spanje. Ook hoopt hij zijn Amerikaanse minnares Judith Biely, die hij een jaar eerder in Madrid heeft ontmoet, in Amerika terug te vinden. Molina baseerde zijn personage Ignacio Abel op de Spaanse dichter Pedro Salinas die in de zomer van 1936 naar de VS reisde om er tijdelijk les te gaan geven aan een universiteit, zijn minnares Katherine Reding op te zoeken, mooie verzen voor haar te schrijven en nooit meer naar Spanje terug te keren.


In diverse recensies werd dit boek de hemel in geprezen. Dit was dan ook een van de redenen waarom wij het boek op onze leeslijst plaatsten. Sommigen waren dan ook een beetje teleurgesteld. Zij konden zich niet vinden in de stijl noch in het verhaal. De auteur gebruikt heel lange zinnen, is vaak langdradig en herhaalt veelvuldig. De herhalingen vloeien echter vaak voort uit het feit dat de auteur eenzelfde feit vanuit het standpunt van de diverse personages vertelt.
Anderen waren dan weer heel enthousiast en vonden het een heel mooi boek. Zowel de stijl als het verhaal konden hen bekoren. Door de manier waarop Molina de gebeurtenissen tijdens de Spaanse burgeroorlog beschrijft, krijg je als lezer het gevoel er middenin te zitten. Maar zelfs degenen die het boek helemaal hebben uitgelezen vonden dat het toch 150 bladzijden korter had mogen zijn. Wij geraakten het ook niet eens over het einde van het verhaal. Vertrekt Judith inderdaad naar Spanje of stelt Ignacio zich dat voor?

Wilt u meer weten over de auteur: ga dan naar: http://nl.wikipedia.org/wiki/Antonio_Mu%C3%B1oz_Molina

 

 

2. Vera Marynissen - Vroeger was er later (240 blz) - Dit boek werd op 18 oktober 2013 besproken.

(op 22 oktober 2013 volgt een ontmoeting met de auteur)

marynissen(ga met de muisaanwijzer over de afbeelding en u ziet een foto van de auteur van het boek)

Vera Marynissen beschrijft in dit boek de laatste jaren van het leven van haar vader dat zich in een rusthuis afspeelt. Hoewel elk lid van de leesclub het boek had uitgelezen kan moeilijk worden gezegd dat iedereen het graag had gelezen. Daarvoor is het inhoudelijk te confronterend en te deprimerend. Het vooruitzicht dat een leven, zoals dat van Paulus, ons ook te wachten staan is geen prettig vooruitzicht. Toch is het een pareltje van een boek.

De sterkte van dit verhaal ligt in de kernachtigheid waarmee de auteur situaties en bepeinzingen beschrijft en ook in de soms heel bittere humor. Op pagina 40 lezen wij dat vader en dochter zich klaarmaken om “een ommetje” te maken, richting café. De vader revolteert op subtiele wijze: hij laat zich niet zomaar door iemand anders zijn hoed opzetten. Maar hij maakt zich niet boos. Doordat hij een misschien bijna symbiotische relatie met zijn dochter heeft, kost het hem noch haar moeite om de situatie meester te blijven. De bepeinzingen zijn het hele boek door die van de vader, en dat is zo subtiel meegegeven dat je bijna in zijn gedachten leeft. Door zijn gedachten heen krijg je een beeld van Paulus als een personage van grote intelligentie, van vlees en bloed, met heel precieze eigenschappen. Zijn humor kan heel scherp zijn:  “Dus iedereen kan zomaar naar binnen lopen ?”  -  “Jazeker”  - Het is iets waarover ik me geen zorgen hoef te maken. 

Vaak krijgen we aan het einde van een hoofdstuk een mooie pointe:  pagina 44:  “aardappelen zonder naam”   (maar hij plantte vroeger aardappelen mét naam: Nicola, Irene, Gloria, Amandine). Ook het werkelijk creatieve taalgebruik maakt de lectuur van dit boek zo uniek:  pagina 72:  Paulus ziet het zondagse servies in de kast, bij elkaar gehurkt op de plank, asielzoekers. Wat een scherp beeld…

De flash-backs passen naadloos in het heden. Het boek geeft een pijnlijk herkenbaar portret van het levenseinde van een doodgewone man zoals er duizenden zijn in onze rusthuizen. Het gaf in onze leesclub aanleiding tot een debat over ouder worden, de rusthuisproblematiek en een waardig levenseinde.

Meer recensies kunt u lezen op: http://www.cobra.be/cm/cobra/boek/boek-recensie/boek-fictie-recensie/121002-sa-recensie_vroegerwaserlater_veramarynissen

http://www.kerknet.be/mediacenter/uitgave.php?uitgaveID=1723

http://www.decontrabas.com/de_contrabas/2012/10/van-boeken-en-mensen-31.html

 

3. Julian Barnes - Alsof het voorbij is (158 blz) - Dit boek werd op 15 november 2013 besproken.

barnes(ga met de muisaanwijzer over de afbeelding en u ziet een foto van de auteur van het boek)

Het boek gaat over een gepensioneerde man die op zijn leven terugkijkt. Het boek bestaat uit twee delen: het eerste deel gaat vooral over jeugdherinneringen of toch over wat het hoofdpersonage, Tony, meent zich te herinneren van zijn jeugdjaren. In het tweede deel wordt Tony geconfronteerd met bepaalde beslissingen en handelingen uit zijn jeugdjaren; handelingen waarop hij niet zo trots kan zijn en die hij dan ook selectief uit zijn geheugen heeft verwijderd. Een van de cruciale elementen is een brief die Tony aan Adrian heeft geschreven en waarvan in het eerste deel slechts een gedeelte wordt weergegeven terwijl in het tweede deel de volledige inhoud van die brief als een boomerang bij Tony terechtkomt. De ontknoping van de plot is enerzijds een complete verrassing maar anderzijds had Barnes in het eerste deel toch bepaalde aanwijzingen gegeven zoals onder meer de zelfmoord van een klasgenoot en de verleidingspogingen van de moeder van Veronica.

Iedereen was het erover eens dat dit een prachtig boek is. Het is heel vlot geschreven en het blijft boeien tot het einde. De personages worden ontzettend goed geschetst. Wij vroegen ons wel af hoe Veronica echt was. In het boek leren wij Veronica kennen via Tony en de betrouwbaarheid van zijn herinnering kan toch in twijfel worden getrokken. De vraag rijst ook of iemand op 66-jarige leeftijd verantwoordelijk kan worden gesteld voor een brief die hij in zijn jeugdjaren schreef. Uiteraard zijn er de gevolgen van die brief en blijft ook het schuldgevoel en het verdriet. Een van de thema's van het boek is dat iedereen in het leven een ontwikkeling doormaakt. Als oudere ben je niet meer dezelfde als de jongere. Dat ligt natuurlijk voor de hand maar wordt door Julian Barnes op meesterlijke wijze beschreven. Dit boek is een krachtige roman over de onbetrouwbaarheid van herinneringen, over spijt en over verantwoordelijkheid. De toekenning van de Man Bookerprijs 2011 is dan ook meer dan verdiend.

Een heel goede bespreking van dit boek kunt u ook vinden op de volgende blog: http://pascaldigital.blogspot.be/2012/10/julian-barnes-alsof-het-voorbij-is.html

Meer info over Julian Barnes: http://nl.wikipedia.org/wiki/Julian_Barnes

 

4. Nir Baram - Goede mensen (602 blz) - Dit boek werd op 14 februari 2014 besproken.

baram(ga met de muisaanwijzer over de afbeelding en u ziet een foto van de auteur van het boek)

Nir Baram, volgens zijn uitgever de beste Israëlische auteur van dit moment, onderzoekt in zijn vierde roman 'Goede mensen' hoe twee doodgewone mensen trachtten te overleven in de donkerste periode van de twintigste eeuw. De lijvige roman doorgrondt hoe aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog overlevingsmachines automatisch in werking treden. Of hoe goede mensen tot gruwelijke dingen in staat zijn.

Het boek omvat drie delen en overspant de periode 1938-1941. Elk deel is onderverdeeld in hoofdstukken. Afwisselend worden de twee hoofdpersonages aan het woord gelaten. Het is een psychologische roman.

Niet iedereen heeft het boek helemaal uitgelezen. Een lid vond het een goed boek. De auteur velt geen oordeel. Je wordt geboren in een bepaald kamp en je doet alles om te overleven. Je kunt je afvragen of je, als je in een ander regime wordt geboren, je meegaat in de doctrines van dat andere regime. De auteur is wel vrij jong. Een ander lid vindt dat er niet echt een verhaal in zit en vroeg zich af wat de zin van het boek is. De personages worden vrij goed getypeerd. Er zijn heel veel redeneringen.
Het hoofdpersonage Thomas is in het begin hardvochtig en heel ambitieus maar naar het einde wordt hij onverschillig. Hij houdt het echt wel lang vol. De vraag rijst in hoeverre zijn taak (studie van de bevolkingsgroepen) geloofwaardig is. Iemand vestigt er de aandacht op dat de Duitsers destijds veel hebben geïnvesteerd in studies over mensen. De Deutsche Gründlichkeit werd destijds al door Goethe aangehaald.
Het boek gaat vooral over onbetrouwbaarheid, ongebreidelde ambitie en zelfbehoud.

Nog iemand staat eerder neutraal, zelfs misschien iets negatief tegenover het boek. Zij zocht de hele tijd naar een verband tussen de beide verhaallijnen en dacht dat ze iets miste omdat zij geen verband vond.  Wel goed is de weergave/omschrijving van de karakters van Thomas en Sasja.
Ook de gruwelijke feiten worden waarachtig weergeven.  Toch komt het heel vreemd over dat zo'n jonge schrijver een dergelijk uitgebreid boek schrijft over deze oorlogstoestanden. Het hele boek komt nogal onecht over, misschien omdat we eerder andere boeken in verband met de oorlog gelezen hebben die haar persoonlijk meer geboeid hebben en een waarachtig verhaal hebben neergezet?

Nog een lid heeft het boek graag gelezen en volgde toch wel met een zekere spanning het leven van de twee hoofdpersonages. De feiten zijn inderdaad gruwelijk. Dit boek gaat vooral over "ijdelheid" (Thomas) en "hoogmoed" (Sasja); over verraad, wraakzucht, lafheid, machtswellust.

Nog iets over de auteur: Nir Baram (° Jeruzalem, 2 juni 1976) is een Israëlisch schrijver. Hij zette zich in voor de politieke rechten van Palestijnen en buitenlandse werknemers in Israël. In 2010 brak hij wereldwijd door met zijn grote historische roman "Goede mensen", die inmiddels in 14 talen is vertaald. Hij studeerde Hebreeuwse literatuur aan de universiteit van Tel Aviv. Hij is de zoon van de voormalig minister van Binnenlandse Zaken Uzi Baram en kleinzoon van voormalig minister Moshe Baram.

 

5. Marguerite Yourcenar - Dierbare nagedachtenis (311 blz) - Dit boek werd op 28 maart 2014 besproken.

yourcenar(ga met de muisaanwijzer over de afbeelding en u ziet een foto van de auteur van het boek)

Dit boek is het eerste deel van een driedelige biografie. In Dierbare nagedachtenis beschrijft Yourcenar haar kinder- en jeugdjaren en vooral de familie aan moederszijde. De familie aan vaderszijde zal vooral in het tweede deel beschreven worden.

Elk lid van de leesclub heeft het boek graag gelezen. Het werd mooi geschreven en inhoudelijk heel boeiend bevonden. Zowel degenen die het boek in het Nederlands lazen als degenen die het in het Frans lazen waren het erover eens dat Yourcenar een buitengewoon knappe, hoewel soms moeilijke, schrijfstijl hanteert. Zij beschrijft op meesterlijke wijze haar moeder en haar vader en spreekt over haar voorouders vol ironie en trots. Ze schrijft met humor, ironie, zelfs spottend (de passage ivm Wagner en Bayreuth). Ze is ook heel kritisch. Door haar kritische geest is ze echt niet onder te brengen in een ideologische strekking. De inhoud van het boek is wel gedateerd maar is een goede weergave van de tijdsgeest van toen en van de levenswijze van de adel en de rijken.

Yourcenar is een "groene" avant la lettre. Zij is bekommerd om het milieu. Zij geeft ook op humoristische wijze kritiek op de het groot aantal geboortes in de gezinnen van toen; zij verwijt hen de overbevolking in de hand te werken. Zij maakt een kritische analyse van het katholicisme in de adellijke kringen in de 19de eeuw. Zij gelooft ook niet in het moederinstinct.

Een personage dat veel aandacht krijgt in het boek is Octave Pirmez, een achterneef van Yourcenar. Wellicht voelt zij zich emotioneel en intellectueel verwant met die persoon. Zij maakt een soort van reconstructie in de geest van Octave van de zelfmoord van zijn jongere broer.  Het is een heel mooie evocatie van alle emoties die de zelfmoord van een geliefde kunnen oproepen, een mooie verplaatsing in de persoon van de getormenteerde.  Daarbij wordt ook de persoonlijke vrijheid verdedigd.

Marguerite Yourcenar is het pseudoniem van de Amerikaanse schrijfster van Frans-Belgische oorsprong Marguerite Antoinette Jeanne Marie Ghislaine Cleenewerck de Crayencour (Brussel, 8 juni 1903 – Mount Desert Island, 17 december 1987). Yourcenar is een bijna-anagram van Crayencour.

Het loont de moeite het interview dat zij in 1979 had met Bernard Pivot te bekijken: Het duurt ongeveer 70 minuten. https://www.youtube.com/watch?v=WUKgVUYmZvc

 

6. John Williams - Stoner (319 blz) - Dit boek werd op 9 mei 2014 besproken.

 

williams(ga met de muisaanwijzer over de afbeelding en u ziet een foto van de auteur van het boek)

Iedereen vond dit een fantastisch boek en heeft het boek heel graag gelezen. Het is een vlotte roman over een heel bijzondere en tegelijk eenvoudige en sympathieke man, een sterke persoonlijkheid. Het verhaal wordt chronologisch verteld. Het gaat over het weinig spectaculaire leven van een docent Engelse literatuur. Aanvankelijk was hij door zijn ouders naar de landbouwschool gestuurd maar door een toeval maakt hij kennis met de Engelse literatuur. Zonder zijn ouders in te lichten verandert hij van studierichting. Uiteraard kunnen zijn ouders naderhand niet anders dan zijn keuze aanvaarden. Stoner is een eerlijk, rechtgeaard persoon. Ondanks de druk op de universiteit om een bepaalde student te bevoordeligen, blijft hij rechtlijnig. Stoner is iemand die doorheeft dat je er niet komt met het manipuleren van situaties. De stijl van het boek is in harmonie met het personage. Het is een personage om niet te vergeten. Hij komt uit een kansarm gezin; heeft het gemaakt maar is nooit gelukkig geweest. Edith is een typische middle-class Amerikaanse vrouw maar met een heel slecht karakter. John Williams heeft heel genuanceerd de verschillende karakters in zijn roman neergezet met uiteraard vooral de typering en de beleving van het hoofdpersonage Stoner. De sterfscène is op een heel aangrijpende wijze beschreven.

Iemand vestigt er de aandacht op dat, in tegenstelling tot Europa, het boek in de VS geen hype is omdat het personage geen voorbeeld van de "american dream" is. De auteur zelf rekende trouwens niet op een groot succes.

Het boek doet ons denken aan William Somerset Maugham en zijn boek Of Human bondage (over menselijke slavernij). (Nederlandstalige titel: Gekluisterde levens). Iemand zegt dat het lang geleden was dat zij spijt had dat een boek uit was. Het boek is bijna een verslag, chronologisch, kurkdroog en toch word je meegesleurd. Welke ook de omstandigheden zijn waarin Stoner terechtkomt; hij aanvaardt ze gelaten. Het enige lichtpunt in zijn leven is de kortstondige relatie met een medewerkster van de universiteit.

Het boek is een echte aanrader. Eigenlijk is het een beetje onbegrijpelijk dat dit boek niet vroeger werd ontdekt.

http://www.stoner.nu/

http://nl.wikipedia.org/wiki/John_Edward_Williams